 |
Sakarya ili, Türkiye
Cumhuriyetinin Marmara Bölgesinin Anadolu
yakasında Kocaeli-Çatalca Bölümünde yer alan bir
ildir.
Adını toprakları içindeki Sakarya Nehrinden
alır. Merkez ilçesi Adapazarıdır.
Coğrafya
Batısında Kocaeli,
güneybatısında Bursa, güneyinde Bilecik,
doğusunda Bolu ve Düzce illeri ile kuzeyinde
Karadeniz bulunmaktadır. Sakarya ilinin yüzey
şekilleri sade bir özellik gösterir. Bunları üç
bölümde incelemek mümkündür.
a) Kuzeydeki tepelik alan b) Ortada Adapazarı
Ovası veya Akova diye anılan düzlük c) Güneydeki
engebeli topraklar. |
|
İl alanı, güneyden kuzeye
doğru uzanarak Kocaeli peneplenini yani, yarı
ovalarının doğusunda Karadeniz'e açılır. Üçüncü
zamanın sonları ile dördüncü zamanın başlarında
oluşmuştur.
Bu jeolojik zamanda ortaya çıkan kıvrılma ve
kırılma hareketleri nedeniyle Trakya'nın güneye,
Kocaeli Yarımadası'nın kuzeye doğru farklı
yönlerde çarpılmasına neden olmuştur.
Çarpılmanın etkisi Sakarya ilinde daha güçlü
olmuş ve il alanı Karadeniz'e doğru eğim
kazanmıştır. Sakarya Irmağının İç batı Anadolu
platolarından taşıdığı maddeler il alanında
yığılarak alüvyal ve kolüvyal ovalar
oluşturmuştur.
Yüzey şekillerinin başlıca öğesini "Adapazarı
Ovası" oluşturur. Elips biçimli olan ova, doğuya
ve güneydoğuya doğru bir körfez gibi sokulur.
Batıya doğru Sapanca Gölü'nü içine alan ve İzmit
Körfezi'nin doğusundaki ova ile birleşen oluk
biçimindeki bir çukurda uzanır. Güneydoğu
yönünde ise, Samanlı dağlarının dik yamaçlarına
dayanır. Sakarya ırmağı, Geyve Boğazı aracılığı
ile bu dağlar arısından ovaya çıkar.
İlde platolar önemli bir yer tutar. Dağlar ilin
güney yarısında yoğunlaşır, öbür kesimler
büyüklü küçüklü taban topraklarla kaplıdır.
Kuzey Anadolu sistemine bağlı dağlar, il alanına
yakın kesimlerde alçak platolara dönüşerek
doğu-batı yönünde uzanır.
İlin orta ve batı kesimleri Kocaeli platosunun
uzantısı durumundadır. Yer yer görülen düşük
yükseltili tepeler dışında genellikle alçak ve
düz bir yapıdadır.
İl topraklarının yeryüzü şekillerine göre
dağılım yüzdeleri:
Dağlar %34 Platolar %44 Ovalar %22 şeklindedir. |